LMM bestaat 25 jaar

In 2017 is het alweer 25 jaar geleden dat wij onze eerste meting naar de water- en bodemkwaliteit bij landbouwbedrijven hebben uitgevoerd. In deze 25 jaar is het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) uitgegroeid tot een belangrijke pijler onder het mestbeleid in Nederland. Een beleid dat door de jaren heen altijd in de belangstelling heeft gestaan. Of het nu ging om derogatie of nu om fosfaatrechten. Het LMM heeft er al die tijd voor gezorgd dat de juiste feiten beschikbaar zijn.

Als we niet hadden gemeten dan hadden we niet geweten dat het verschil tussen de aan- en afvoer van stikstof naar en van landbouwbedrijven in Nederland, het zogeheten stikstofbodemoverschot, tussen 1992 en 2014 gehalveerd is. Het fosfaatbodemoverschot is nagenoeg verdwenen. De nitraatconcentraties in het water op landbouwbedrijven zijn gedaald en de kwaliteit van het oppervlaktewater is verbeterd. En de Nederlandse boer mag nog steeds onder andere dankzij onze meetgegevens gebruik maken van de derogatie.

Heden en verleden
In 1992 zijn we gestart met een driejarig meetprogramma in de Zandregio op 100 bedrijven. Dit programma werd later met één jaar verlengd. Vanaf 1993 is het onderzoek in de Zandregio uitgebreid met de metingen aan drainwater op landbouwbedrijven in de Kleiregio. De Lössregio bemonsteren we vanaf 2002.

De oorsprong van het LMM ligt echter nog verder terug in het verleden. Vanaf halverwege de jaren tachtig is de Nederlandse overheid gestart met de aanpak van de mest- en ammoniakproblematiek. Hierbij was er discussie wat nu precies nodig was en of er wel een probleem was. Er was dus behoefte aan gegevens over waterkwaliteit op landbouwbedrijven. Het RIVM kreeg de opdracht om dit uit te zoeken. De samenwerking met de WUR is ontstaan door het Bedrijven-Informatienet (BIN). Het Informatienet was in 1991 al een langlopend duidelijk gestructureerd meetnet met een omvang groter dan de beoogde omvang van het LMM. Het Informatienet is ook een belangrijke bron van landbouwpraktijkgegevens, hierdoor is 1+1 in deze samenwerking 3.De vruchtbare samenwerking tussen het RIVM en Wageningen Economic Research duurt tot de dag van vandaag voort. De focus verschuift steeds meer van het sec. meten van gegevens naar het leggen van relaties tussen de landbouwpraktijk en de waterkwaliteit, waarmee het ook eenvoudiger wordt om de effecten van maatregelen duidelijk te maken.

Activiteiten
Geen jubileum zonder taart. Daarom zijn sommige van onze activiteiten dit jaar iets feestelijker van opzet. De eerste LMM nieuws (nieuwsbrief voor deelnemers aan het meetnet) zal een jubileum editie worden met o.a. meer ruimte voor interviews met de projectcoördinatie en de opdrachtgever. Uiteraard wordt op de conferentie Land use and Water Quality (LuWQ) 2017, dit is een internationaal congres over waterkwaliteit voor wetenschappers dat in Den Haag gehouden wordt, ook aandacht geschonken aan ons jubileum. Voor deze conferentie kunt u zich nog aanmelden.

Jubileumeditie LMM nieuws
In april komt de jubileum bewaar editie van de papieren LMM-nieuws uit. Vol met achtergrondartikelen en interviews en mooie foto’s. De nitraatkaart 2011-2014 is het middenblad. Nieuwsgierig geworden? Als deelnemer van het LMM ontvangt u deze gratis per post. Als lezer van het LMM e-nieuws kunt u deze ook ontvangen. Stuur dan een e-mail met uw adresgegevens naar LMM@rivm.nl

Nitraatkaart
Het is ons gelukt om alle beschikbare gegevens van zowel LMM als beschikbaar kaartmateriaal, zoals de bodemkaart, te combineren tot een Nitraatkaart. De nitraatkaart voorspelt op 500x500 meter de nitraatconcentratie in het uitspoelingswater. In de bijbehorende factsheet laten we zien hoe zeker of onzeker de geschatte nitraatconcentratie is en waarvoor u de kaart wel en juist niet kunt gebruiken.

Laura Graus (RIVM)                                                                    LMM e-nieuws, april 2017     


Projectleiders Marga Hoogeveen (Wageningen Economic Research) en Eke Buis (RIVM).

Deel dit artikel: